Afspraak maken: (0346) 257 000

Huidkanker

Huidkanker onstaat wanneer de cellen in de huid ongeremd gaan delen. Dit kan meerdere oorzaken hebben. In de meeste gevallen ontstaat huidkanker als gevolg op een te grote blootstelling aan UV-licht. Vooral blootstelling in de kinderjaren, of vaak verbranden in de zon zijn risicofactoren. Het huidtype speelt ook een rol. Mensen met een lichtere huid zijn gevoeliger voor UV-straling en hebben daardoor meer risico op huidkanker. Goed insmeren met zonnebrandcrème SPF30 of 50 is belangrijk om uw huid te beschermen. Als u vermoedt huidkanker te hebben, maak dan altijd een afspraak bij uw huisarts! Deze kan u doorverwijzen naar de dermatoloog.


Welke soorten huidkanker zijn er?

Er zijn vier vormen van huidkanker die veel voorkomen. De meest voorkomende is actinische keratose, dit wordt beschouwd als een voorstadium van plaveiselcelcarcinoom. Daarnaast komen basaalcelcarcinoom en melanoom ook voor. Klik op de onderstaande links voor meer informatie over de soorten huidkanker en symptomen.

Actinische keratose | Plaveiselcelcarcinoom | Basaalcelcarcinoom | Melanoom


Actinische keratose

Actinische keratose is een van de lange termijngevolgen van zonneschade aan de huid. Hoe lichter de huid, en hoe hoger de leeftijd, hoe groter de kans op het ontwikkelen van Actinische Keratose. Actinische keratose is van zichzelf niet schadelijk, maar is een voorstadium van plaveiselcelcarcinoom. Het is dus raadzaam een afspraak te maken wanneer u vermoedt actinische keratose te hebben.
Als actinische keratose op de lippen voorkomt, heet dit cheilitis actinica. Dit uit zich als verhardingen, roodheid, schilfers en kloofjes op de lippen.

Symptomen en diagnose

De aandoening is herkenbaar aan kleine, ruw aanvoelende plekjes op de huid. De kleur van deze plekjes kan variëren van geelachtig tot bruin. De plekjes komen vooral voor op de onderarmen, handruggen, gezicht en schedelhuid. De huidafwijking is in het begin vaak beter te voelen dan te zien, het kan ook licht pijnlijk zijn.
De dermatoloog stelt de diagnose meestal met het blote oog. Als de huid zich onrustig gedraagt (wondjes, roodheid, zwelling), kan de dermatoloog besluiten om een biopt te nemen om andere vormen van huidkanker uit te sluiten.

Behandeling

Behandeling van actinische keratose is noodzakelijk vanwege de duidelijk verhoogde kans op ontwikkeling van huidkanker. De volgende behandelmethoden zijn mogelijk.

  1. Bevriezing met vloeibare stikstof
  2. Curettage (wegschrapen of uitlepelen) en elektrocoagulatie (dichtbranden)
  3. Chemische peeling
  4. Excisie
  5. Efudix crème. Dit is een cytostaticum.
  6. Imiquimod crème. Dit is een afweer modulerend middel.
  7. CO2 laser
  8. Photodynamische therapie (PDT), is een vrij nieuwe behandelmethode met voor de patiënt aantrekkelijke cosmetische resultaten. Op de tumor wordt een crème bevattende een lichtgevoelige stof (methyl aminolevuline zuur (MAL) of 5-amino-levuline zuur (ALA)) aangebracht. Deze stof wordt vrij selectief door de tumorcellen opgenomen. Na een inwerkingperiode van een aantal uren wordt de huidtumor belicht met een lichtbundel van een golflengte, gelegen in het zichtbare lichtspectrum. In het belichte huiddeel vindt er vervolgens een reactie plaats waardoor het tumorweefsel te gronde gaat. Uw huidarts zal u vertellen welke behandeling voor u het meest geschikt is.

Maak een afspraak


Plaveiselcelcarcinoom

Ongeveer 10% van de gevallen van huidkanker betreft een plaveiselcelcarcinoom (PCC). Dit zijn ongeveer 10.000 gevallen per jaar. Vooral bij personen van 60 jaar en ouder komt dit veel voor. Mannen lopen een iets hoger risico dan vrouwen om een PCC te ontwikkelen. Wanneer een PCC niet wordt behandeld kan deze uitzaaien naar de lymfeklieren. Het is dus belangrijk op tijd een afspraak bij de dermatoloog te maken om het PCC te laten verwijderen. Wanneer de behandeling op tijd plaats vindt, is de prognose gunstig.

Een PCC ontstaat in de bovenste laag van de huid, de opperhuid. Er zijn meerdere risicofactoren bekend: blootstelling aan UV-straling, erfelijkheid, leeftijd, huidskleur, de staat van het afweersysteem en eerdere huidaandoeningen.

Symptomen en diagnose

Een PCC begint meestal als een langzaam groeiend rozerood of huidkleurig knobbeltje met soms een schilferkorstje erop. Wanneer dit korstje loslaat, blijft er een oppervlakkig slecht genezend zweertje achter. Het knobbeltje kan een grote tumor worden, met soms een afmeting van meer dan 1 cm in doorsnede. Vooral  aan zon blootgestelde delen van het lichaam lopen risico, waaronder het gelaat (berucht zijn het lipcarcinoom en PCC aan de oorschelp ), de onbehaarde schedel , hals, nek , bovenrug de borst, en ledematen (vooral onderarmen en handruggen). Een bijzondere vorm van PCC is gelokaliseerd aan de penis. De oorzaak van het peniscarcinoom is niet duidelijk; een relatie met een infectie door een kankerverwekkende virustype is nog niet echt hard aangetoond. Verder kan een PCC ook optreden aan de tong of elders in het mondslijmvlies.

De dermatoloog stelt de diagnose door het nemen van een biopt. Dit biopt wordt door de patholoog gebruikt om de aanwezigheid van een PCC vast te stellen. Ook kijkt de patholoog naar het stadium waar het PCC zich in bevindt. Dit is van belang voor het vaststellen van de behandeling.

Behandeling

Er bestaan diverse behandelmethoden om een PCC te verwijderen. De keuze van behandeling is afhankelijk van een aantal factoren, waaronder de groeiwijze van de tumor, de lokalisatie van de tumor en de leeftijd en algehele gezondheid van de patiënt.
Uw huidarts zal u uitleggen voor welke behandeling u in aanmerking komt en waarom.

Er worden in alle gevallen 2 belangrijke voorwaarden nagestreefd:

  1. De tumor dient in zijn geheel (radicaal) te worden verwijderd
  2. Het mooiste cosmetische eindresultaat dient te worden bereikt

Een PCC komt in het algemeen NIET in aanmerking voor behandeling met cryochirurgie (bevriezen) of coagulatie (branden).

Uw huidarts kan kiezen uit de volgende behandelmethoden:

Operatieve verwijdering
– Excisie. Het wegsnijden van de tumor met hechting. Soms wordt u hiervoor doorverwezen naar de plastisch chirurg. Een recidief tumor wordt bij voorkeur weggesneden.

– Mohs chirurgie. Dit vindt plaats in een gespecialiseerd centrum. Bij deze techniek haalt de opererende arts in dunne laagjes de tumor weg. Laag voor laag, iedere keer controlerend onder de microscoop. Dit wordt herhaald totdat de tumorplaats geheel tumorcelvrij is. Chirurgie volgens Mohs wordt ook toegepast bij tumoren op moeilijke plaatsen (neus, oor, mond en bij het oog).

Niet operatieve behandelmethoden
– Radiotherapie (bestraling). Indien u hiervoor in aanmerking komt, wordt u doorverwezen naar de radiotherapeut(e).

Na behandeling van een PCC blijft u voor 10 jaar onder controle van de dermatoloog. Dit is nodig omdat de kans bestaat dat het PCC terugkeert, of toch uitzaaiingen naar de lymfeklieren ontstaan.
Maak een afspraak


Basaalcelcarcinoom

De meest voorkomende vorm van huidkanker is basaalcelcarcinoom(BCC). Dit betreft ongeveer 85% van alle huidkankers per jaar. 95% van de mensen die een BCC krijgt is ouder dan 45 jaar. De meeste BCC’s komen voor in het hoofd-halsgebied. Een BCC zaait bijna nooit uit naar andere delen van het lichaam.

De kwaadaardige veranderingen ontstaan in de basale cellen van de opperhuid, vandaar de benaming. Dit is de onderste laag van de opperhuid. Er zijn een aantal factoren die bij het ontstaan van een BCC een duidelijke rol spelen:

  • Blootstelling aan ultra-violette (=UV)straling
  • Erfelijkheid
  • Huidtype
  • Leeftijd
  • Afweersysteem

Symptomen en diagnose

BCC’s beginnen vaak als roze, huidkleurig of lichtbruin knobbeltje dat langzaam en gelijkmatig groeit. Dit knobbeltje verdwijnt soms vanzelf, en kan na een aantal jaar weer terugkomen. In het midden van het bultje ontstaat een donker korstje, wat bij een lichte aanraking al kan gaan bloeden. Het knobbeltje doet meestal geen pijn en jeukt niet. Wanneer een BCC niet op tijd behandeld wordt, kunnen zweertjes of niet-genezende wondjes ontstaan. Een BCC ontstaat meestal op de huid in het gezicht, op en om de neus, de slapen en de oren, in de zogenaamde “H-zone”. Zonbeschadiging is een grote risicofactor.
Een enkele keer zien we een BCC ook op niet-zon blootgestelde delen. Een voorbeeld hiervan is het zogenaamde “romphuidtype BCC”, welke op de borst en de rug voorkomt. Deze vorm lijkt erg veel op een eczeemplek, maar reageert echter niet op de gewone behandelingen van eczeem.

De dermatoloog stelt de diagnose doorgaans met het blote oog. Wel wordt altijd een biopt afgenomen om meer zekerheid te geven. Ook kan de patholoog informatie geven over de groeiwijze van het BCC. Dit is van belang voor de behandeling en prognose.

Behandeling

Er bestaan diverse behandelmethoden om een BCC te verwijderen. De keuze van behandeling is afhankelijk van een aantal factoren, waaronder de groeiwijze van de tumor, de lokalisatie van de tumor en de leeftijd en algehele gezondheid van de patiënt.
Uw dermatoloog zal u uitleggen voor welke behandeling u in aanmerking komt en waarom.

Er worden in alle gevallen 2 belangrijke voorwaarden nagestreefd:

  1. De tumor dient in zijn geheel (radicaal) te worden verwijderd
  2. Het mooiste cosmetische eindresultaat dient te worden bereikt

De dermatoloog kan kiezen uit de volgende behandelmethoden:

Operatieve methoden
– Excisie. Het wegsnijden van de tumor met hechting. Vergeleken met andere methoden is de kans op een recidief hiermee het kleinst; tussen de 0.7 en 5% na een periode van 3 tot 5 jaar. Soms wordt u voor een wat ingewikkelde excisie doorverwezen naar de plastische chirurg.
Een excisie wordt ook als eerste keus aangeraden bij een recidief tumor. De kans van een recidief tumor om na een excisie weer binnen 5 jaar terug te komen ligt wat hoger; tussen de 12 en 27%.

– Mohs chirurgie. Dit vindt plaats in een gespecialiseerd centrum. Bij deze techniek haalt de opererende arts in dunne laagjes de tumor weg. Laag voor laag, iedere keer controlerend onder de microscoop. Dit wordt herhaald totdat de tumorplaats geheel tumorcelvrij is. De operatie volgens Mohs is met name geschikt voor tumoren op moeilijke plaatsen (neus, oor, mond en bij het oog) en voor recidieftumoren. De kans op een recidief van een eerste BCC na Mohs chirurgie wordt geschat tussen de 0.6 en 6.5%; van een recidief tumor ligt deze kans tussen de 1 en 10%.

– Cryochirurgie, waarbij het weefsel van de tumor gecontroleerd bevroren wordt met vloeibare stikstof, waarna de wond vanzelf geneest. De recidiefkans na cryochirurgie varieert sterk volgens de literatuur, maar kan oplopen tot 18%. Deze methode is geschikt voor kleine, niet-agressieve vormen van BCC die gelokaliseerd zijn in het gezicht en aan de romp.

– Curettage en coagulatie, waarbij het weefsel wordt afgeschraapt met een scherp instrument (curette) en vervolgens weggebrand, gevolgd door afschrapen van het verkoolde weefsel. Het recidiefpercentage ligt voor deze behandeling relatief hoog; 6.2 tot 13.2% na minimaal 5 jaar. Deze behandeling wordt toegepast op kleinere en niet-agressieve vormen van BCC die op makkelijke plaatsen (bijv. de ledematen) zijn gelokaliseerd.

Niet-operatieve methoden
– Radiotherapie (bestraling), waarbij radioactieve straling wordt gebruikt die heel oppervlakkig op de huid inwerkt. De tumorcellen worden daardoor vernietigd. De omgevende gezonde huidcellen krijgen ook straling, maar deze kunnen zich herstellen. U zult weinig van de straling merken; ziek of misselijk zult u er niet van worden. Een behandelkuur is kortdurend, maar intensief; de tumor wordt namelijk tien tot twintig keer achtereen behandeld. U dient hiervoor dus respectievelijk tien tot twintig (werk)dagen achtereen naar het ziekenhuis te komen.
Na de behandelkuur blijft er een klein litteken over. Radiotherapie bij BCC heeft een recidiefkans die wisselen tussen de 3.3 tot 8.8%. Indien na een eerdere radiotherapie dezelfde tumor is teruggekeerd, wordt een tweede radiotherapie afgeraden. Ook is het bekend dat dit recidief met behulp van andere methoden (inclusief de excisie) moeilijk te behandelen is.

– Photodynamische therapie (PDT), is een vrij nieuwe behandelmethode met voor de patiënt aantrekkelijke cosmetische resultaten. Op de tumor wordt een crème bevattende een lichtgevoelige stof (methyl aminolevuline zuur (MAL) of 5-amino-levuline zuur (ALA)) aangebracht. Deze stof wordt vrij selectief door de tumorcellen opgenomen.
Na een inwerkingperiode van een aantal uren wordt de BCC belicht met een lichtbundel van
een golflengte, gelegen in het zichtbare lichtspectrum. In het belichte huiddeel vindt er vervolgens een reactie plaats waardoor het tumorweefsel te gronde gaat. Volgens de literatuur geeft PDT zeer goede resultaten bij oppervlakkig groeiende vormen van BCC (genezingspercentage van 80-90%). Voor dieper gelegen vormen zijn de resultaten minder gunstig (50-92%).

– Immunomodulerende middelen. Deze middelen worden toegepast bij patiënten met (uitgebreide) kleine oppervlakkige BCCs, bij wie de gebruikelijke behandelmethoden om praktische redenen niet of moeilijk uitvoerbaar zijn. De behandeling met deze middelen kan gewoon thuis worden uitgevoerd.
Maak een afspraak


Melanoom

Een melanoom is de meest agressieve vorm van huidkanker. Deze vorm komt gelukkig weinig voor, maar is de laatste jaren aan een opmars bezig. Melanomen komen vooral voor bij personen tussen de 30 en 60 jaar, en iets vaker bij vrouwen dan bij mannen. Melanomen voor de pubertijd zijn extreem zeldzaam.

  • Een melanoom ontstaat doordat pigmentcellen op een bepaalde plaats in de huid of slijmvliezen veranderd zijn in kankercellen. Er zijn een aantal risicofactoren bekend voor het verkrijgen van een melanoom
  • Overmatige blootstelling aan ultraviolette (UV-) straling, met name verbranding op jonge (kinder-) leeftijd kan het risico op een melanoom vergroten. Bedenk dat UV straling niet alleen in zonlicht zit maar ook in bruiningsapparaten zoals een zonnebank.
  • Huidtype. Mensen met een lichte huidskleur, met sproeten of blond/rossig haar, die moeilijk bruin worden en snel verbranden hebben meer aanleg om een melanoom te krijgen.
  • Erfelijke aanleg. Het risico neemt toe naarmate er meerdere familieleden een melanoom hebben. In 5% van de gevallen blijkt ook een ander familielid de huidkanker te hebben.
  • Gewone of onrustige moedervlekken. Een kleine risicofactor voor het ontstaan van een melanoom is het hebben van veel (meer dan 50) gewone moedervlekken of 3 of meer onrustige moedervlekken.
  • Aangeboren moedervlekken. Het risico hierbij is afhankelijk van de grootte van deze moedervlekken. Bij een kleine aangeboren moedervlek is het risico heel klein (< 1 %) ; bij grotere aangeboren moedervlekken ligt het risico iets hoger, ongeveer 5%.

Melanomen hebben een groter risico dan andere vormen van huidkanker om uit te zaaien. Meestal zaait een melanoom eerst uit naar het lymfestelsel.

Symptomen en diagnose

U kunt zelf controleren of uw moedervlekken zich ontwikkelen als een melanoom met de ABCDE-methode:

  • Asymmetrie: een gezonde moedervlek is symmetrisch van vorm. Een willekeurig of grillig gevormde moedervlek kan een teken van melanoom zijn
  • Border: een grillige, onregelmatige rand kan een teken zijn van een melanoom
  • Color: een gezonde moedervlek is egaal van kleur. Twee of meer kleuren duidt op kwaadaardige groei
  • Diameter: in de regel worden moedervlekken niet groter dan 6 mm. Wanneer een moedervlek groter is, kan het een melanoom zijn
  • Evolutie: als moedervlekken veranderen in de loop van de tijd, is het altijd raadzaam naar de huisarts te gaan.

Om de diagnose te stellen zal de dermatoloog eerst met het blote oog naar uw huid kijken. Wanneer hij een melanoom vermoedt zijn er drie manieren om dit vast te stellen:

  1. Dermatoscopie: met een dermatoscoop kan de dermatoloog de verdachte moedervlek met 10x vergroting bestuderen.
  2. Biopt: bij verdenking op een melanoom wordt altijd een zogenaamde ovaal-biopsie genomen. Hierbij snijdt de dermatoloog onder plaatselijke verdoving een ovaalvormig gebied rond de moedervlek uit. Dit biopt wordt bekeken door de patholoog.
  3. Schildwachtklieronderzoek: indien er in de nabije lymfeklierstation geen opgezette lymfeklieren voelbaar zijn, is het soms mogelijk om een schildwachtklieronderzoek te laten doen. De schildwachtklier is lymfeklier het dichtst in de buurt van het melanoom, hier zullen de kankercellen het eerst naar uitzaaien. Met behulp van een radioactieve stof en een blauwe kleurstof kan men deze klier opsporen en zodanig een vroege uitzaaiing tijdig ontdekken. Dit onderzoek is nog experimenteel, en wordt nog niet overal toegepast.

Behandeling

De behandeling van een melanoom gebeurt bij DCAV binnen het Zorgpad Melanoom. Binnen dit zorgpad kunt u, na doorverwijzing door de huisarts, binnen een dag gezien worden door een van onze dermatologen. Door een melanoom zo snel mogelijk te behandelen, is de kans op een positieve afloop het grootst.
Afhankelijk van de grootte van het melanoom, zult u 5 tot 10 jaar na de behandeling onder controle van uw dermatoloog blijven.
Maak een afspraak
 
 

DCAV afspraak

Onze actuele wachttijd bedraagt: 3 dagen

Afspraak maken: 0346-257000